{"id":196,"date":"2022-01-20T15:50:45","date_gmt":"2022-01-20T14:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/wiskunst.hjgsoft.nl\/?page_id=196"},"modified":"2022-01-24T09:33:30","modified_gmt":"2022-01-24T08:33:30","slug":"keuzes","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/","title":{"rendered":"Keuzes"},"content":{"rendered":"

In het leven zullen we keuzes moeten maken. Bij het programmeren is dat al niet anders.<\/p>\n

In Pascal is er eigenlijk maar \u00e9\u00e9n manier om een keuze te maken, en dat is d.m.v een if-then-(else-)constructie.
\nEen afgeleide constructie is de case-constructie. Daarover later meer.<\/p>\n

Aan de hand van een (onnozel) voorbeeld gaan we e.e.a. verduidelijken.
\nWe gaan een programma schrijven dat om een hoek (in graden) vraagt en vervolgens de soort bepaalt:
\nDe soorten en hun voorwaarden zijn:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Soort<\/b><\/td>\nVoorwaarde<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
scherp<\/td>\n(hoek > 0 en) hoek < 90<\/td>\n<\/tr>\n
recht<\/td>\nhoek = 90<\/td>\n<\/tr>\n
stomp<\/td>\nhoek > 90 en hoek < 180<\/td>\n<\/tr>\n
gestrekt<\/td>\nhoek = 180<\/td>\n<\/tr>\n
overstrekt<\/td>\nhoek > 180<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Hier komt het programma:<\/p>\n

program p5_1;<\/span><\/p>\n

var<\/span>
\n\u00a0 hoek: integer;<\/span>
\n\u00a0 soort: string[40];<\/span><\/p>\n

begin<\/span>
\n\u00a0 write(‘Geef een hoek in graden: ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(hoek);<\/span>
\n\u00a0 if hoek < 90 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 soort := ‘scherp’;<\/span>
\n\u00a0 if hoek = 90 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 soort := ‘recht’;<\/span>
\n\u00a0 if (hoek > 90) and (hoek < 180) then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 soort := ‘stomp’;<\/span>
\n\u00a0 if hoek = 180 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 soort := ‘gestrekt’;<\/span>
\n\u00a0 if hoek > 180 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 soort := ‘overstrekt’;<\/span>
\n\u00a0 writeln(‘Een hoek van ‘,hoek,’ graden is ‘,soort,’.’);<\/span>
\nend.<\/span><\/p>\n

De constructie is dus\u00a0if [voorwaarde] then [statement] else [statement]<\/i>, waarbij de [voorwaarde] dus ook uit meerdere voorwaarden kan bestaan.
\nKijk maar naar de regel:\u00a0if (hoek > 90) and (hoek < 180) then<\/b>, waarbij we moeten testen of de hoek tussen de 90 en 180 graden inligt.
\nHet is in dit geval zeer noodzakelijk om de twee voorwaarden tussen haken te zetten, omdat de and-operator (en hetzelfde geldt voor de or-operator) een hogere prioriteit heeft dan de groter-dan- en kleiner-dan-testen.
\nIn voornoemde regel wordt nu eerst gekeken of de hoek groter is dan 90 en vervolgens of de hoek kleiner is dan 180. Als aan beide is voldaan dan pas is aan de gehele voorwaarde voldaan.
\nZouden we de haken weglaten dan krijgen we het volgende:\u00a0if hoek > 90 and hoek < 180 then<\/b>, en nu zal Pascal dat als volgt duiden:
\nif hoek > (90 and hoek) < 180 then<\/b>, waarbij dus nu eerst de voorwaarde\u00a090 and hoek<\/i>\u00a0wordt ge-evalueerd, wat tot een foutmelding zal leiden, omdat er appels met peren wordt vergeleken. Overigens is de compiler al zo slim om te zien dat de laatste constructie niet juist is.<\/p>\n

Een andere opmerking die ik hier moet plaatsen is waarom de constructie\u00a0if 90 < hoek < 180 then<\/b>\u00a0niet is toegestaan. Het antwoord hierop is dat het moeilijk voor de compiler is in te zien dat beide voorwaarden (> 90 en < 180) bij \u00e9\u00e9n en dezelfde variabele horen. Wat wij mensen wiskundig volkomen logisch vinden is voor de compiler lang niet expliciet genoeg, omdat is toegestaan dat een voorwaarde complex mag zijn. Dat betekent dus ook dat er meerdere variabelen bij de voorwaarde betrokken mogen zijn.<\/p>\n

Het bovenstaande programma kunnen we iets effici\u00ebnter coderen met behulp van een case-constructie:<\/p>\n

program p5_2;<\/span><\/p>\n

var<\/span>
\n\u00a0 hoek: integer;<\/span>
\n\u00a0 soort: string[40];<\/span><\/p>\n

begin<\/span>
\n\u00a0 write(‘Geef een hoek in graden: ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(hoek);<\/span>
\n\u00a0 case hoek of<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 0..89: soort := ‘scherp’;<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 90: soort := ‘recht’;<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 91..179: soort := ‘stomp’;<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 180: soort := ‘gestrekt’;<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 else soort := ‘overstrekt’;<\/span>
\n\u00a0 end;<\/span>
\n\u00a0 writeln(‘Een hoek van ‘,hoek,’ graden is ‘,soort,’.’);<\/span>
\nend.<\/span><\/p>\n

Een case-constructie kan alleen worden gebruikt als er slechts 1 variabele in het spel is, en de waardes die de variabele kan aannemen opsombaar zijn.
\nDe case-constructie gaat dus als volgt:
\ncase [variabele] of
\n[waarde1]: [opdracht];
\n[waarde2]..[waarde3]: [opdracht];
\n[waarde4], [waarde5], [waarde6]: [opdracht];
\nelse [opdracht];
\nend;<\/b>\u00a0,
\nwaarbij\u00a0[waarde1]<\/i>\u00a0een enkelvoudige waarde is,\u00a0[waarde2]..[waarde3]<\/i>\u00a0alle waarden tussen\u00a0[waarde2]<\/i>\u00a0en\u00a0[waarde3]<\/i>\u00a0betreft, waarbij\u00a0[waarde2]<\/i>\u00a0en\u00a0[waarde3]<\/i>\u00a0meedoen,\u00a0[waarde4], [waarde5], [waarde6]<\/i>\u00a0betekent\u00a0[waarde4]<\/i>\u00a0of\u00a0[waarde5]<\/i>\u00a0of\u00a0[waarde6]<\/i>. Indien geen van de waarden wordt aangenomen wordt de opdracht na\u00a0else<\/i>\u00a0uitgevoerd. De\u00a0else<\/i>\u00a0is niet verplicht.<\/p>\n

Een if-constructie mag worden “genest”, dat betekent dat er binnen een if-constructie weer een if-constructie mag staan, en zo voort.
\nLaten we maar eens naar het volgende (totaal onzinnige) voorbeeld kijken:
\nLaat twee getallen geven. Als beide even zijn dan is het een super-duo. Als de eerste even is (de tweede dus niet) dan bijna-super-duo, en anders geen super-duo.<\/p>\n

program p5_3;<\/span><\/p>\n

var<\/span>
\n\u00a0 getal1, getal2: integer;<\/span><\/p>\n

begin<\/span>
\n\u00a0 write(‘Geef eerste getal: ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(getal1);<\/span>
\n\u00a0 write(‘Geef tweede getal: ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(getal2);<\/span>
\n\u00a0 if getal1 mod 2 = 0 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 if getal2 mod 2 = 0 then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 writeln(‘Super-duo.’)<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 else<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 writeln(‘Bijna …’)<\/span>
\n\u00a0 else<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 writeln(‘Helaas …’);<\/span>
\nend.<\/span><\/p>\n

Aleen door het goed inspringen is het duidelijk welke\u00a0else<\/i>\u00a0bij welke\u00a0if<\/i>\u00a0hoort, om nog maar eens het belang van inspringen te onderstrepen.
\nAls je goed naar de code kijkt, valt nog iets op. Je ziet dat de regel voorafgaand aan de regel met else niet wordt afgesloten met een punt-komma (;). Je zou nu kunnen denken dat er wordt gezondigd tegen de (primaire) regels van Pascal. Dit is echter niet het geval. Het heeft te maken met de syntax van de if-constructie:
\nif [voorwaarde] then [opdracht] else [opdracht]<\/b>, waarbij je ziet dat er voor de else, na de eerste [opdracht], geen punt-komma staat. Vandaar.<\/p>\n

Compound-statement ofwel samengestelde opdracht.<\/h2>\n

Het wordt nu tijd om te kijken naar de zogenaamde samengestelde opdracht. In de syntax van if (zie hierboven) staat\u00a0[opdracht]<\/b>, wat impliceert dat het hier om 1 opdracht gaat. Dat is ook zo! In de syntax. Maar een [opdracht] in Pascal-syntax betekent zoveel als ofwel 1 statement ofwel een compound-statement (=samengestelde opdracht), die als 1 statement kan worden opgevat.
\nEen compound-statement maak je in Pascal door een aantal statements tussen\u00a0begin<\/b>\u00a0en\u00a0end<\/b>\u00a0te zetten. Alle statements tussen\u00a0begin<\/b>\u00a0en\u00a0end<\/b>\u00a0zijn een compound-statement, ofwel samengestelde opdracht.
\nTer illustratie het volgende voorbeeld: in het programma wordt gevraagd naar je naam, en geslacht. Als je een man bent wordt ook je leeftijd gevraagd (dit vraag je nu eenmaal niet aan een vrouw). Hierna kan het met deze gegevens iets worden gedaan, wat in dit voorbeeld echter buiten beschouwing blijft.<\/p>\n

program p5_4;<\/span><\/p>\n

var<\/span>
\n\u00a0 Naam: string[40];<\/span>
\n\u00a0 Geslacht: char;<\/span>
\n\u00a0 Leeftijd: integer;<\/span><\/p>\n

begin<\/span>
\n\u00a0 write(‘Geef uw naam: ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(Naam);<\/span>
\n\u00a0 write(‘Bent u een man (M) of een vrouw (V): ‘);<\/span>
\n\u00a0 readln(Geslacht);<\/span>
\n\u00a0 if (Geslacht = ‘M’) or (Geslacht = ‘m’) then<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 begin<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 write(‘Geef uw leeftijd: ‘);<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 readln(Leeftijd);<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 end;<\/span>
\n\u00a0 writeln;<\/span>
\n\u00a0 writeln(‘Doe iets met deze gegevens …’);<\/span>
\nend.<\/span><\/p>\n

[Variabelen (1)<\/a>] <– –> [Lussen<\/a>]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het leven zullen we keuzes moeten maken. Bij het programmeren is dat al niet anders. In Pascal is er eigenlijk maar \u00e9\u00e9n manier om een keuze te maken, en dat is d.m.v een if-then-(else-)constructie. Een afgeleide constructie is de case-constructie. Daarover later meer. Aan de hand van een (onnozel) voorbeeld gaan we e.e.a. verduidelijken. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":185,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/template-full-width.php","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"class_list":["post-196","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nKeuzes - Wiskunst<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Keuzes - Wiskunst\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In het leven zullen we keuzes moeten maken. Bij het programmeren is dat al niet anders. In Pascal is er eigenlijk maar \u00e9\u00e9n manier om een keuze te maken, en dat is d.m.v een if-then-(else-)constructie. Een afgeleide constructie is de case-constructie. Daarover later meer. Aan de hand van een (onnozel) voorbeeld gaan we e.e.a. verduidelijken. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Wiskunst\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-24T08:33:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/keuzes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/keuzes\\\/\",\"name\":\"Keuzes - Wiskunst\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-01-20T14:50:45+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-24T08:33:30+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/keuzes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/keuzes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/keuzes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Programmeren\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Programmeren met Pascal\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/index.php\\\/programmeren1\\\/programmeren\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Keuzes\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/\",\"name\":\"Wiskunst\",\"description\":\"2\u221e\u2227>\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wiskunst.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Keuzes - Wiskunst","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Keuzes - Wiskunst","og_description":"In het leven zullen we keuzes moeten maken. Bij het programmeren is dat al niet anders. In Pascal is er eigenlijk maar \u00e9\u00e9n manier om een keuze te maken, en dat is d.m.v een if-then-(else-)constructie. Een afgeleide constructie is de case-constructie. Daarover later meer. Aan de hand van een (onnozel) voorbeeld gaan we e.e.a. verduidelijken. […]","og_url":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/","og_site_name":"Wiskunst","article_modified_time":"2022-01-24T08:33:30+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/","url":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/","name":"Keuzes - Wiskunst","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wiskunst.nl\/#website"},"datePublished":"2022-01-20T14:50:45+00:00","dateModified":"2022-01-24T08:33:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/keuzes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/wiskunst.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Programmeren","item":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Programmeren met Pascal","item":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/programmeren1\/programmeren\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Keuzes"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wiskunst.nl\/#website","url":"https:\/\/wiskunst.nl\/","name":"Wiskunst","description":"2\u221e\u2227>","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wiskunst.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":534,"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196\/revisions\/534"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiskunst.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}